De juiste maat schaduwdoek kiezen: van 2x2 tot 5x5

Zoek je een schaduwdoek 3x3, 4x4 of toch 5x5? De maat is de vraag waar de meeste mensen mee beginnen, en terecht: een doek dat te klein is geeft geen schaduw, een doek dat te groot is past niet of hangt slap. In deze gids leggen we uit hoe je de juiste afmeting bepaalt, wat de gangbare maten van 2x2 tot 5x5 in de praktijk betekenen en waarom de afstand tussen je bevestigingspunten belangrijker is dan het getal op de verpakking.

Meet eerst je plek, niet het doek

Pak een rolmaat en meet drie dingen:

1. Het gebied dat je in de schaduw wilt hebben (bijvoorbeeld je tafel plus stoelen).
2. De afstand tussen de plekken waar je het doek kunt vastzetten.
3. De hoogte van die punten boven de grond.

Het tweede getal is bepalend. Een schaduwdoek hang je nooit exact op de maat van het doek zelf, want je hebt touw, een spanner of een haak nodig. Reken per hoek 30 tot 50 centimeter voor touw of spanner. Een doek van 3x3 meter vraagt daarom bevestigingspunten die ongeveer 3,6 tot 4 meter uit elkaar liggen. Staan je punten maar 3 meter uit elkaar, kies dan een kleiner doek.

Markeer de punten met een stuk touw op de grond of spanning een lint tussen de punten. Zo zie je meteen of je plan klopt. Over de keuze van materiaal en vorm lees je meer in onze gids schaduwdoek kiezen.

Hoeveel oppervlak geeft een maat?

Een vierkant van 3x3 meter dekt 9 vierkante meter. Een driehoek met zijden van 3 meter dekt maar zo'n 3,9 vierkante meter. De vorm maakt dus veel verschil, en dat wordt vaak vergeten als je maten vergelijkt. Onderstaande tabel geeft een idee, afgerond.

Maat	Vorm	Oppervlak (ongeveer)
2x2 m	Vierkant	4 m²
3x3 m	Vierkant	9 m²
4x4 m	Vierkant	16 m²
5x5 m	Vierkant	25 m²
3x3x3 m	Driehoek, gelijkzijdig	3,9 m²
4x4x4 m	Driehoek, gelijkzijdig	6,9 m²
5x5x5 m	Driehoek, gelijkzijdig	10,8 m²
3x4 m	Rechthoek	12 m²
3x5 m	Rechthoek	15 m²
4x5 m	Rechthoek	20 m²

Let op: de schaduw op de grond is zelden zo groot als het doek. Staat de zon laag, dan valt de schaduw schuin en schuift hij weg. Reken daarom op minder bruikbare schaduw dan het getal in de tabel.

Kleine maten: 2x2 en 3x3

Een schaduwdoek 2x2 of 2,5x2,5 is bedoeld voor een klein stuk terras, een zitje op het balkon, een zandbak of een tuinbank. Het is te klein voor een volledige eettafel, maar het geeft wel een gezellig hoekje. Bij een driehoek zijn deze kleine maten het makkelijkst op te hangen, omdat je maar drie punten nodig hebt.

De schaduwdoek 3x3 is de meest gekozen middenmaat, en dat is begrijpelijk. Als vierkant overkapt hij een tafel met vier stoelen. Als driehoek (3x3x3) is hij bescheidener: hij geeft schaduw aan een bank en een bijzettafel, maar niet aan een grote tafel met zes stoelen. Weet dus bij het kopen welke vorm je bedoelt, want 3x3 kan beide zijn.

Zoek je een klein doek voor een balkon? Kijk dan ook naar onze categorie balkon en gevel, waar de maten vaak bescheidener zijn. Zo'n balkonscherm hangt meestal langs de balustrade en niet boven je hoofd.

Grotere maten: 4x4 en 5x5

Een schaduwdoek 4x4 dekt een flinke eettafel met zes tot acht stoelen, of een loungeset. Als driehoek (4x4x4) beslaat hij zo'n 7 vierkante meter, wat voldoende is voor een gemiddelde tafel met stoelen of een loungehoek. Een schaduwdoek 5x5 is een groot doek. Als vierkant is hij bedoeld voor ruime tuinen en grote terrassen, als driehoek bedek je ongeveer 11 vierkante meter.

Bij deze maten komt het op de bevestiging aan. Een groot doek vangt veel wind en oefent op elk punt een stevige trekkracht uit. Gebruik dan:

• stevige palen of een muur met goede ankers, geen dunne buisjes;
• bevestigingsmateriaal van roestvrij staal;
• bij voorkeur een doorlatend doek op een winderige plek.

Een driehoekig doek uit ons assortiment is er in vijf maten van 2 tot 5 meter zijde, bijvoorbeeld het driehoekige schaduwdoek in vijf maten. Alle driehoekige schaduwdoeken en de vierkante schaduwdoeken staan op hun eigen pagina.

Driehoek: gelijkzijdig of met een rechte hoek?

Bij een driehoek is de maat niet genoeg. Er zijn twee varianten.

Een gelijkzijdige driehoek (bijvoorbeeld 3x3x3) heeft drie even lange zijden. Hij hangt symmetrisch en is het eenvoudigst om te plaatsen als je drie punten hebt die ongeveer even ver uit elkaar liggen.

Een driehoek met rechte hoek (90 graden) heeft twee korte zijden van gelijke lengte en een langere zijde. Zo'n doek past in een hoek van twee muren, bijvoorbeeld tegen de gevel en een schutting. Met een schaduwdoek van 3x3x4,2 meter volg je de hoek perfect. Hij dekt dan 4,5 vierkante meter, meer dan een gelijkzijdige driehoek met dezelfde korte zijde.

Zorg dat je voor de bestelling weet welke variant je koopt. Staat er alleen "3x3" in de titel? Kijk dan in de beschrijving of er een derde zijde staat.

Rechthoek: 2x3, 3x4, 3x5 en 4x5

Een rechthoekig doek is de keuze voor langwerpige ruimtes: een terras langs het huis, een pergola of een lange tuintafel. Het is ook handig als je een brede strook schaduw wilt zonder dat je het doek zo diep hoeft te laten uitsteken.

• 2x3 meter: een hoek van het terras, een zitbank of een speelhoek voor de kinderen.
• 3x4 meter: een eettafel met vier tot zes stoelen.
• 3x5 meter: een tafel met een loungehoek, of een lang terras.
• 4x5 meter: een groot terras of een pergola met meerdere zitplekken.
• 3x6 meter: een lange strook, bijvoorbeeld als schaduwgaas over een pergola of kas.

Een rechthoek heeft vier punten nodig en die liggen idealiter in een rechthoek. Kloppen ze niet precies, dan ontstaan er rimpels in het doek. Een kleine afwijking is te corrigeren door een hoek iets hoger te hangen. Bij ons vind je rechthoekige schaduwdoeken in verschillende materialen. Een voorbeeld van een grote maat is het zwarte schaduwgaas van 3x6 meter.

Hoeveel schaduw heb je nodig?

Begin bij wat eronder moet staan. Een paar richtgetallen om mee te rekenen:

Wat moet in de schaduw?	Ongeveer nodig
Twee stoelen en een bijzettafel	2x2 m of 2,5x2,5 m
Tafel met vier stoelen	3x3 m vierkant of 3x4 m
Tafel met zes stoelen	4x4 m vierkant of 3x5 m
Loungehoek en eettafel	4x5 m of groter
Zandbak of kleine speelplek	2x2 m tot 3x3 m

Een goede werkwijze is om het gebied eronder te meten en daar aan elke kant minstens een halve meter bij te tellen. De schaduw loopt namelijk door en schuift gedurende de dag. Staat de zon op zijn hoogst, dan is de schaduw ongeveer even groot als het doek. Aan het begin en einde van de dag valt hij schuin en moet je een extra marge hebben. Hang je het doek wat hoger, dan valt de schaduw breder maar ook minder scherp.

Hoogte en helling: de vergeten maat

De maat in meters is maar de helft van het verhaal. Ook de hoogte telt. Hang je een doek te laag, dan raak je het met je hoofd, vangt hij warmte en geeft hij weinig ruimte. Hang je hem te hoog, dan valt de schaduw naast je zitplek.

• Een aangename hoogte voor het laagste punt is ruim boven hoofdhoogte, ongeveer 2 tot 2,2 meter.
• Laat minstens één hoek hoger hangen dan de andere. Daardoor loopt regen af en verdwijnt de speling.
• Bij een waterdicht doek is de helling echt nodig. Een bruikbare richtlijn is minstens ongeveer 20 centimeter verval per meter doek.

Een doek met helling heeft ook iets meer ruimte nodig. Reken dus niet alleen met de horizontale afstand tussen je punten, maar met de werkelijke afstand, inclusief hoogteverschil. Een hoogteverschil van een meter over drie meter lengte maakt de echte afstand al iets groter.

Wind en maat: groter is niet altijd beter

Op papier lijkt een groot doek aantrekkelijk: meer schaduw voor hetzelfde gedoe. Maar de kracht van wind groeit mee met het oppervlak. Een doek van 5x5 meter vangt vele malen meer wind dan een van 3x3. Zeker als dat doek waterdicht is, werkt het als een zeil.

Heb je een open locatie, kies dan liever:

• een iets kleiner doek met stevige bevestiging;
• een waterdoorlatend doek, dat de wind gedeeltelijk doorlaat;
• twee kleinere doeken in plaats van één groot, zodat de krachten beter verdeeld zijn.

Haal bij storm elk doek weg, ongeacht de maat. Dat is geen overdreven voorzichtigheid maar gewoon verstandig, want bevestigingspunten en palen worden bij een losgeslagen doek zwaar belast.

Netten, balkon en kas: andere maten, andere regels

Bij schaduwnetten en balkonschermen werkt het anders. Hier koop je vaak geen doek dat vrij tussen drie of vier punten hangt, maar een net dat je langs een hek, balustrade, raam of kas spant.

Schaduwnetten bestaan in veel maten, en vaak kun je ze op een zijde bijknippen. Meet bij een balkon de breedte van het hekwerk en de hoogte van de balustrade; voor een kas meet je het dakvlak. Bij een kas rekent men vaak met een iets groter net, zodat het over de randen heen valt en vastgezet kan worden. Bij netten met een pins-aanduiding (3 tot 20 pins) zegt het aantal pins iets over de dichtheid van het breiwerk, niet over de afmeting; lees dus altijd de maat in de beschrijving.

Meer opties vind je bij schaduwdoek voor kas en schaduwdoek voor raam. Een voorbeeld is het zwarte HDPE-schaduwnet dat in meerdere maten beschikbaar is.

Veelgemaakte fouten bij de maat

1. De spanruimte vergeten. Het doek past precies tussen je palen en je kunt niets meer spannen. Reken per hoek 30 tot 50 centimeter extra.
2. Verwarring tussen vierkant en driehoek. Een 3x3 vierkant is meer dan twee keer zo groot als een 3x3x3 driehoek.
3. Alleen naar de tafel kijken. Je loopt, schuift stoelen en wilt erlangs. Tel rondom minstens een halve meter bij.
4. Het doek waterpas ophangen. Zonder helling blijft er water liggen.
5. Het grootste doek kiezen "voor de zekerheid". Te groot betekent meer wind, meer spanning en meer kans op schade.
6. De hoogte negeren. Een doek dat te laag hangt, geeft weinig ruimte en veel warmte.

Zo bepaal je de maat: ons advies

Werk in vijf stappen:

1. Meet het gebied dat in de schaduw moet en tel rondom een halve meter bij.
2. Meet de afstand tussen je bevestigingspunten.
3. Trek per hoek 30 tot 50 centimeter af voor touw of spanner. Wat overblijft is de maximale zijde van je doek.
4. Kies de vorm die bij je punten past: drie punten voor een driehoek, vier voor een vierkant of rechthoek.
5. Kies het materiaal: waterdicht als je droog wilt zitten, doorlatend als het vaak waait.

Zit je tussen twee maten in, neem dan de kleinere en span hem goed. Een iets kleiner doek dat strak hangt, ziet er mooier uit en gaat langer mee dan een groot doek dat je half hebt vastgezet. Bekijk het hele aanbod bij schaduwdoeken, kies je bevestiging bij bevestigingsmateriaal en lees de algemene tips terug in schaduwdoek kiezen. Of ga terug naar de startpagina.