Waterdichte of waterdoorlatende schaduwdoek: wat past bij jou?

Wie zoekt naar een regenbestendige schaduwdoek komt al snel verschillende woorden tegen: waterdicht, waterafstotend, waterdoorlatend, waterkolom. Ze klinken als kleine nuances, maar ze beschrijven doeken die zich bij regen en wind heel anders gedragen. Deze gids zet ze op een rij, laat zien wat het verschil is in gebruik en helpt je kiezen op basis van je eigen plek. Algemeen koopadvies vind je in schaduwdoek kiezen; hier gaat het alleen over regen, wind en warmte.

Regenbestendig: drie woorden, drie soorten doek

Op productpagina's zie je meestal een van deze drie termen. Ze zijn niet uitwisselbaar.

Term	Wat betekent het?	Typisch materiaal
Waterdicht	Er komt geen water doorheen; het doek heeft een coating, meestal van PU	Oxford, polykatoen of polyester met PU-laag; folie
Waterafstotend	Water blijft eerst in druppels liggen, maar kan na een tijd of bij een flinke bui doorsijpelen	Canvas of ander weefsel met een lichte behandeling
Waterdoorlatend	Water en lucht gaan er bewust doorheen	Netten van HDPE of PE

De zoekterm «regenbestendig» dekt dus twee tegengestelde oplossingen. Je kunt een doek kiezen dat de regen tegenhoudt, of een net dat de regen doorlaat en toch goed bestand is tegen weer en wind. Welke daarvan bij jou past, hangt af van wat je onder het doek wilt doen.

Wat gebeurt er bij regen onder elk type?

Onder een waterdicht doek

Je blijft droog zolang het doek goed hangt. Het water loopt langs het doek naar de laagste hoek en druppelt daar. Zorg dus dat die hoek boven een plek hangt waar water mag vallen, en niet boven je stoel of je buurman. Hang je het doek vlak, dan blijft er water op staan en zakt het door, ook als de stof zelf niet lekt.

Onder een waterafstotend doek

Een kleine bui houdt het doek meestal tegen. Bij langdurige of harde regen kan het vocht doorlaten. Het driehoekige canvas doek van 2 tot 5 meter is hier een voorbeeld van: de waterdichtheid ligt volgens de productgegevens onder 1000 mm. Zie het dus als regenafstotend en niet als een regendak.

Onder een waterdoorlatend net

Regen valt gewoon door het net, vaak wel in fijnere druppels en vertraagd. Je zit er dus niet droog, maar de zon blijft buiten en de lucht blijft stromen. Dat is precies wat een net doet, en voor veel plekken is dat de bedoeling: boven planten, een kas of een pergola waar het ook nat mag worden.

Waterkolom en coating: wat zeggen de cijfers?

Bij tarps en sommige doeken zie je een waterkolom in millimeters. Dat getal zegt hoe hoog een kolom water op het doek kan staan voordat het doorlekt: hoe hoger, hoe beter bestand tegen regen. Het is een eenvoudige maat, maar geen garantie voor jaren gebruik. Een paar dingen om te weten:

• Een waterkolom van enkele honderden millimeters is nauwelijks meer dan regenafstotend.
• Bij waterdichte tarps zie je vaak waarden van 3000 mm of meer. Het lichtgewicht tarp noemt een waterkolom boven 3000 mm, in vier maten van 3 x 3 tot 4 x 4 meter.
• De waterkolom zegt niets over uv-bescherming of windvang. Dat zijn aparte eigenschappen.
• Naden en oogjes zijn vaak de zwakke plek. Een doek is dan wel waterdicht, maar kan bij de naad toch gaan druppelen.

Een PU-coating zit aan een kant van het weefsel. Met de tijd en door zon en vouwen slijt die laag. Waterdicht is dus niet voor altijd. Zie een waterdicht schaduwdoek dus niet als een dak, maar als een doek dat een bui buiten houdt.

Wind: waarom een waterdicht doek meer vangt

Een dicht doek laat geen lucht door. Dat is prettig voor de regen, maar wind kan er niet doorheen en duwt tegen het hele oppervlak. Een groot, strak gespannen waterdicht doek werkt daardoor als een zeil. Een net laat een groot deel van de wind door en trekt veel minder aan zijn punten.

Dat heeft praktische gevolgen:

• Bij een waterdicht doek moet de bevestiging zwaarder zijn. Gebruik stevige ophangpunten en roestvrijstalen onderdelen. Zie de bevestigingssets.
• Je haalt een waterdicht doek bij storm sneller weg. Dat geldt eigenlijk voor alle doeken, maar bij een net is de kans op schade kleiner.
• Op een open, winderige plek of een hoog balkon is een net vaak de rustiger keuze.

Hoe je de bevestiging het best aanpakt, lees je in schaduwdoek ophangen.

Warmte en comfort onder het doek

Een waterdicht doek houdt ook de warme lucht onder zich vast. Op een hete dag voelt het eronder warmer dan onder een open net. Dat staat ook zo in de productbeschrijvingen van onze waterdichte doeken, bijvoorbeeld bij het waterdichte driehoekige doek van oxford met PU-coating. Een net laat warme lucht wegstromen en geeft daardoor een koelere plek.

Bij netten geeft het schaduwpercentage aan hoeveel zon wordt tegengehouden. Bij onze netten zie je vaak 70 tot 80%. Het zwarte HDPE-schaduwnet is er in vier weefdichtheden van 3, 6, 12 en 20 pins; de afscherming ligt volgens de productpagina tussen 55 en 85%. Hoe hoger het aantal pins, hoe meer schaduw.

Wil je het koel houden en ook droog zitten? Dan moet je een compromis zoeken, want die twee wensen botsen. Zie het stuk over combineren verderop.

Vergelijking: waterdicht, waterafstotend en waterdoorlatend

De tabel vergelijkt de types op eigenschappen. Het zijn algemene kenmerken van de materialen, geen testresultaten.

Eigenschap	Waterdicht (PU-coating)	Waterafstotend	Waterdoorlatend (net)
Droog zitten bij een bui	Ja, bij goede helling	Alleen bij lichte regen	Nee
Windvang	Hoog	Hoog tot middel	Laag
Warmte onder het doek	Warmer	Warmer	Koeler
Afschot nodig	Ja, duidelijk	Ja	Weinig
Bevestiging	Zwaar	Zwaar	Lichter
Onderhoud	Goed laten drogen, coating slijt	Goed laten drogen	Droog opbergen

Welk doek past bij welke plek?

Terras en eettafel

Wil je ook bij een bui buiten blijven eten, kies dan een waterdicht doek met duidelijk afschot. Het rechthoekige doek van polykatoen met PU is er in vijf maten van 2 x 2 tot 4 x 5 meter en heeft vier ophangpunten nodig. Bevestigingsmateriaal zit er niet bij. Heb je maar drie punten? Dan is een waterdichte driehoek handig, zoals het waterdichte driehoekige doek met bevestigingsset en touw in acht maten.

Pergola en overkapping

Een pergola heeft een vast frame, dus je kunt beide types kwijt. Een net, zoals het bruine HDPE-schaduwdoek met oogjes, geeft koele schaduw boven een zitplek. Dat doek is niet waterdicht en er is geen bevestigingsmateriaal bij. Wil je droog zitten, kies dan een waterdicht doek of hang aan de zijkant een scherm. Meer over de keuze bij schaduwdoek voor je pergola.

Balkon

Langs een balustrade vangt een dicht scherm veel wind en geeft het privacy. Een net laat wind door. Op een hoog balkon met veel wind is een net vaak verstandiger. Bekijk de balkondoeken en schermen. Een voorbeeld is het waterdichte balkondoek van polyester met 95% uv-bescherming.

Tuin, planten en kas

Planten hebben meestal liever een net dat regen doorlaat. Een dicht doek houdt water en lucht tegen. Het PE-schaduwnet met oogjes is uv-werend, laat lucht en regenwater door en is er in vier maten van 1 x 2 tot 3 x 4 meter.

Camping en strand

Onderweg wil je meestal licht, compact en regendicht. Een tarp doet dat. Neem wel stokken en lijnen mee: die zitten niet bij het tarp.

Droog zitten én koel blijven: combineren en tussenvormen

Je hoeft niet altijd te kiezen. Hier zijn drie manieren om waterdicht en waterdoorlatend te combineren.

• Net bovenop, waterdicht scherm aan de zijkant. Het net geeft schaduw, het scherm houdt regen en tocht tegen. Dit werkt goed bij een pergola.
• Waterdicht doek tijdelijk. Hang het doek op een dag dat regen is voorspeld en haal het weg als het droog is. Zo vermijd je dat het doek alle zomerzon vangt.
• Transparant regenscherm. Het PEVA-regenscherm is waterdicht en ongeveer 95% transparant, met oogjes ongeveer om de meter. Het geeft geen schaduw. Het is dus een regenscherm, geen schaduwdoek, en het is een dunne folie voor seizoensgebruik.

Een stevig tussendoek is het waterdichte HDPE-zeil met oogjes en PU-coating, in vijf maten van 2 x 3 tot 4 x 5 meter. Het is bedoeld als luifel, regenscherm of afdekking en geen mooi uitgelijnd schaduwdoek voor boven je terras.

Drie situaties uitgewerkt

Hieronder drie voorbeeldsituaties, om te laten zien hoe de afweging in de praktijk loopt. Het zijn voorbeelden die we zelf hebben gekozen, geen verhalen van klanten.

Situatie 1: een eettafel onder een driehoek

Iemand wil buiten eten, ook als het begint te druppelen, en heeft drie sterke punten: de gevel, een paal en een schuurwand. Hier past een waterdichte driehoek, met één hoek duidelijk lager. De laagste hoek komt boven het gazon, niet boven de tafel. Omdat het doek wind vangt, gebruikt ze stevige haken en haalt ze het doek weg als er storm is voorspeld.

Situatie 2: een pergola vol klimplanten

Iemand anders heeft een houten pergola met wilde wingerd en wil vooral de felle middagzon temperen. Regen vindt hij niet erg, want de planten kunnen het water gebruiken. Hier past een net: lucht stroomt door, het doek vangt weinig wind en de balken worden minder zwaar belast.

Situatie 3: een zonnig balkon op de vierde verdieping

Een derde wil privacy en schaduw, maar woont hoog en het waait er vaak. Een dicht scherm zou hard aan de balustrade trekken. Een net met een hoger schaduwpercentage geeft privacy en laat wind door. Voor de zeldzame regendag houdt hij een klein waterdicht stuk achter de hand om tijdelijk op te hangen.

Gebruik door het jaar heen

Een waterdicht doek en een net hebben een ander seizoensritme. Een net kun je in het voorjaar ophangen en in het najaar wegdoen. Droog het goed en berg het op een droge plek op. Een waterdicht doek staat meer onder druk: de coating werkt tegen water, maar wordt door zon, vouwen en wrijving langzaam minder. Laat een nat doek nooit opgevouwen liggen, en bekijk bij het opbergen de naden en oogjes.

Wil je het doek de hele winter laten hangen? Houd er rekening mee dat sneeuw, ijs en storm veel gewicht en trek geven, zeker op een dicht doek. Haal het liever weg. Wat een doek precies kan hebben, noemen we niet, en we doen er ook geen beloftes over: gebruik gezond verstand en kijk bij twijfel naar het weerbericht.

Zo hang je het op

Voor een waterdicht doek is hoogteverschil geen nette extra, maar een noodzaak.

1. Meet de afstand tussen je punten en kies een doek dat per zijde ongeveer 50 centimeter kleiner is.
2. Maak één hoek lager. Reken als richtlijn op ongeveer 20 centimeter verval per meter doek.
3. Laat de laagste hoek boven een plek hangen waar regenwater kan wegstromen.
4. Span het doek aan het eind strak, hoek voor hoek.
5. Haal het doek bij harde wind of storm weg.

Een net hoeft minder schuin, maar span het wel gelijkmatig. Een slap net wappert en slijt sneller.

Veelgemaakte fouten

• Een waterafstotend doek zien als een dak. Bij een flinke bui laat het vocht door.
• Waterdicht vlak ophangen. Er blijft water op staan en het doek zakt door.
• Een net kiezen en droog willen zitten. Een net houdt de zon tegen, geen regen.
• Nat opbergen. Een natte, opgevouwen coating gaat schimmelen. Laat het doek eerst drogen.
• Een zwak ophangpunt bij een dicht doek. Een dicht doek vangt veel wind en trekt hard aan zijn punten.
• Eén doek voor alles. Voor een kas en voor een eettafel zijn andere eigenschappen nodig.

Zo kies je: ons advies

Begin bij de vraag wat er onder het doek gebeurt. Zit je er, eet je er en wil je droog blijven? Kies dan waterdicht en hang het schuin. Wil je koelte, weinig windvang of schaduw boven planten? Kies dan waterdoorlatend. Zit je ertussen, combineer dan een net met een scherm.

• Droog zitten bij een bui: bekijk de waterdichte schaduwdoeken.
• Koele schaduw en weinig wind: bekijk de waterdoorlatende schaduwdoeken.
• Nog niet zeker over vorm? Lees welke vorm je kiest of ga naar alle schaduwdoeken.

Twijfel je tussen twee doeken? Stuur ons gerust een bericht, dan kijken we mee naar jouw plek.